Historia i charakterystyka województwa lubuskiego. Na zdjęciu krajobraz wojewódzrwa.

Historia i charakterystyka województwa lubuskiego

Województwo lubuskie, położone na zachodzie Polski, to region o bogatej i zróżnicowanej historii, który przez wieki przechodził różne transformacje polityczne i kulturowe. Jego unikalny charakter wywodzi się zarówno z historycznego dziedzictwa, jak i współczesnych osiągnięć. 

Geneza i rozwój województwa lubuskiego

W 1950 roku, na skutek przeprowadzonej reformy administracyjnej, z części województwa poznańskiego oraz fragmentu województwa wrocławskiego wydzielono nowe województwo zielonogórskie. Jego obszar w przybliżeniu pokrywał się z obecnymi granicami województwa lubuskiego, obejmując historyczne tereny Dolnego Śląska, Dolnych Łużyc, zachodniej Wielkopolski oraz wschodniej części ziemi lubuskiej. W 1975 roku kolejna reforma podzieliła województwo zielonogórskie na dwie jednostki: województwo gorzowskie i nowe, mniejsze województwo zielonogórskie, które funkcjonowały do końca 1998 roku.

W ramach reformy administracyjnej z 1998 roku, według projektu prof. Kuleszy, planowano podział terenów dawnych województw gorzowskiego i zielonogórskiego między województwa zachodniopomorskie, dolnośląskie i wielkopolskie. Jednakże lokalne władze sprzeciwiły się tym zmianom, rozpoczynając prace nad dokumentacją uzasadniającą potrzebę zachowania województw gorzowskiego i zielonogórskiego. W Zielonej Górze grupa robocza powołana przez wojewodę Mariana Miłka zajęła się przygotowaniem argumentów, podczas gdy w Gorzowie Wielkopolskim Gorzowskie Stowarzyszenie Regionalne broniło koncepcji utrzymania 25 województw, w tym gorzowskiego.

Spotkanie przedstawicieli obu województw odbyło się 10 lutego 1998 roku w międzyrzeckim ratuszu, gdzie omawiano możliwość współpracy w obronie swoich jednostek administracyjnych. Rozważano wówczas koncepcję utworzenia wspólnego województwa, choć większość delegatów z Gorzowa preferowała odrębność swojego województwa. Na tym spotkaniu zaproponowano podział kompetencji, który zakładał lokalizację urzędu wojewódzkiego w Gorzowie i sejmiku z urzędem marszałkowskim w Zielonej Górze.

4 marca 1998 roku (inne źródła podają 25 lutego) powstało Stowarzyszenie na rzecz Promocji i Powołania Województwa Lubuskiego, mające na celu przekonanie władz centralnych o konieczności utworzenia niezależnego województwa w środkowo-zachodniej Polsce oraz promowanie regionalnych wydarzeń. Organizacja ta zrzeszała 167 członków, a na czele stanęła Stanisława Czereda.

Drugie ważne spotkanie lokalnych polityków miało miejsce w Paradyżu, gdzie 13 marca 1998 roku podpisano ugodę paradyską, będącą wyrazem ponadpartyjnego poparcia dla powstania województwa lubuskiego. Argumenty za jego utworzeniem opierały się na potencjale gospodarczym regionu, spójności infrastrukturalnej, regionalnej tożsamości oraz zdolności do współpracy i podziału zadań między przyszłymi stolicami województwa.

W odpowiedzi na decyzję sejmowych komisji o utworzeniu tylko 12 województw Stowarzyszenie zorganizowało 31 maja 1998 roku blokady ważnych dróg i przejść granicznych, domagając się uznania województwa lubuskiego. Demonstranci wyrażali swoje niezadowolenie poprzez transparenty z hasłami krytykującymi rząd. Do 2 czerwca zebrano ponad 100 tysięcy podpisów pod obywatelskim projektem ustawy, co świadczyło o szerokim poparciu społecznym dla inicjatywy.

Rząd nie zdołał przeforsować swojego projektu z powodu weta prezydenta, co doprowadziło do konieczności utworzenia dodatkowych województw, w tym lubuskiego. Nazwa województwa wywodzi się od historycznego miasta Lubusz, będącego w średniowieczu centrum administracyjnym i kulturalnym ziemi lubuskiej, w tym siedzibą diecezji lubuskiej. Niemcy określają ten region jako Lebuser Land, Neumark lub rzadziej Ostbrandenburg.

Geografia i przyroda

Województwo lubuskie zajmuje obszar 13 987,93 km², co stanowi 4,5% terytorium Polski, według danych z początku 2017 roku. Region ten charakteryzuje się wysokim poziomem zalesienia, które przekracza 49%. Na koniec 2021 roku lasy pokrywały 690,2 tys. ha, co odpowiada 49,3% całkowitej powierzchni województwa. Najwięcej terenów leśnych znajduje się w powiatach krośnieńskim, sulęcińskim i żarskim, podczas gdy najmniej w Gorzowie Wielkopolskim oraz powiatach nowosolskim i wschowskim. Obszary leśne w obrębie parków narodowych zajmują 4,6 tys. ha.

Województwo lubuskie położone jest w zachodniej części kraju i graniczy z Niemcami oraz trzema innymi województwami: dolnośląskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim. Granice te mają odpowiednio 195,6 km, 224,4 km, 278,3 km i 206,2 km długości.

Krajobraz regionu kształtowany był przez ostatnie zlodowacenie, co zaowocowało naprzemiennym występowaniem pradolin i wysoczyzn. Linia Gubin-Lubsko-Zielona Góra-Sława wyznacza zasięg tego zlodowacenia. Tereny na południe od tej linii ukształtowały się podczas zlodowacenia środkowoeuropejskiego, co przyczyniło się do zróżnicowania krajobrazu. Na północy województwa znajduje się Kotlina Gorzowska, która sąsiaduje z różnymi formacjami geograficznymi, takimi jak Równina Gorzowska czy Pojezierze Dobiegniewskie. Kotlina Gorzowska ma 120 km długości, do 35 km szerokości i obejmuje powierzchnię 3740 km², w skład której wchodzą cztery subregiony.

Województwo rozciąga się na długość 195 km z północy na południe i na szerokość 128 km ze wschodu na zachód. Skrajne punkty województwa mają określone współrzędne geograficzne, które wyznaczają jego granice.

Region jest nizinny, a jego najwyższym punktem jest wierzchołek Gołębiej, znanym również jako Góra Żarska, o wysokości 226,9 m n.p.m. Bukowiec, położony w pobliżu Łagowa Lubuskiego, jest niewiele niższy. W województwie znajduje się również kilka dużych jezior, w tym Jezioro Sławskie i Niesłysz.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *